เครื่องตรวจจับแก๊สรั่ว

แก๊ส เป็นสถานะของสสารที่มีความหนาแน่นต่ำมากเมื่อเทียบกับของแข็งและของเหลว ในภาวะที่อุณหภูมิและความดันเหมาะสม สารหลายชนิดสามารถเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊สได้ แก๊สมักจะหมายถึงสารที่มีสถานะเป็นแก๊สในอุณหภูมิปกติ ส่วนสารที่เป็นของเหลวที่ภาวะปกติแต่ถูกเปลี่ยนเป็นแก๊ส เรียกว่า ไอ (Vapour) แก๊สมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยมาก จึงทำให้ไม่มีรูปร่างที่แน่นอน  

โดยคุณสมบัติทั่วไปของแก๊สคือ มีรูปร่างที่ไม่แน่นอน สามารถเปลี่ยนแปลงไปตามภาชนะที่บรรจุ กล่าวคือ หากบรรจุในภาชนะใดจะมีรูปร่างเป็นปริมาตรตามภาชนะนั้น เช่น ถ้าบรรจุในภาชนะทรงกลมขนาด 3 ลิตร แก๊สจะมีรูปร่างเป็นทรงกลมมีปริมาตร 3 ลิตร เป็นต้น ถ้าแก๊สอยู่ในภาชนะที่เปลี่ยนแปลงปริมาตรได้ ปริมาตรของแก๊สจะขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ความดันและจำนวนโมล สารที่อยู่ในสถานะแก๊สมีคามหนาแน่นน้อยกว่าเมื่ออยู่ในสถานะของเหลวและของแข็งมาก เช่น ไอน้ำมีความ หนาแน่น 0.0006 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร แต่น้ำมีความแน่นถึง 0.9584 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร แก๊สสามารถเผยแพร่ได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลที่น้อยมาก  

 แม้ว่าแก๊สเป็นมวลสารที่มีความหนาแน่นต่ำ แต่ก็มีคุณสมบัติที่สามารถถูกบีบอัดให้มีความหนาแน่นเพิ่มขึ้นได้หลายเท่า โดยเพิ่มค่าความดันหรือลดอุณหภูมิ แก๊สที่ถูกบีบอีกแล้วอาจจะอยู่ในสถานะแก๊ส ของเหลว หรือของแข็ง แต่ถ้าหากต้องการนำไปใช้งานก็สามารถปล่อยให้คืนกลับมาอยู่ในสถานะแก๊สแบบเดิมได้ โดยแก๊สที่นำมาใช้งานอุตสาหกรรม บ้านเรือน การแพทย์ ส่วนใหญ่จะเป็นแก๊สที่บีบอัดแล้วบรรจุลงในภาชนะที่ทนความดันสูงๆ ยกเว้นถ้าอยู่ใกล้แหล่งผลิตก็สามารถต่อท่อเข้าสู่พื้นที่ใช้งานได้โดยตรง โดยแก๊สต่างที่ใช้ในชีวิตประจำวันสำหรับคนทั่วไปและรวมถึงในอุตสาหกรรม แบ่งแก๊สออกเป็น 2 กลุ่ม คือ แก๊สที่ได้จากธรรมชาติ เช่น อากาศ แก๊สออกซิเจน แก๊สไนโตรเจน แก๊สฮีเลียม แก๊สอาร์กอน แก๊สปิโตรเลียมเหลว เป็นต้น  และ แก๊สสังเคราะห์ เช่น แก๊สคาร์บอนไดออไซด์ แก๊สไนตรัสออกไซด์ แก๊สไฮโดรเจน แก๊สแอมโมเนีย เป็นต้น  

ซึ่งแก๊สที่กล่าวมาข้างต้น ล้วนมีประโยชน์มากมายต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ แต่ทว่าก็อาจจะก่อให้เกิดโทษได้ด้วยเช่นกัน เนื่องจากว่าแก๊สที่นำมาใช้งานจะถูกอัดภายใต้ความดันและมีความหนาแน่นสูง หากมีการรั่วไหลจะเกิดอันตรายที่ร้ายแรง แก๊สบางชนิดสามารถติดไฟได้หรืออาจเป็นพิษเมื่อสูดดม ซึ่งส่งผลให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ ในโรงงานอุตสาหกรรม ควรจะมีเครื่องตรวจจับแก๊สรั่วหรือเครื่อง วัด แก๊สเพิ่งป้องกันการสูญเสียที่มหาศาลจากการรั่วของแก๊สได้ ดังที่จะเห็นจากข่าวมากมายทางสื่อ เช่น แก๊สระเบิด หรือไฟไหม้จากแก๊สรั่ว ดังนั้น การมีเครื่องตรวจจับแก๊สรั่ว จะเป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยป้องกันอุบัติเหตุนี้ได้เป็นอย่างดี